Η κρίση στη Μέση Ανατολή βυθίζει τις αγορές παγκοσμίως
![Η κρίση στη Μέση Ανατολή βυθίζει τις αγορές παγκοσμίως](https://infognomonpolitics.gr/wp-content/uploads/2024/08/lebanon_israel_arxeio_n-1024x683-1.webp)
Αγωνία για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή – Ταραχή στις αγορές
Ώρες αγωνίας στη Μέση Ανατολή, καθώς από στιγμή σε στιγμή αναμένεται η απάντηση του Ιράν κατά του Ισραήλ για τη δολοφονία του ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια στην Τεχεράνη την περασμένη εβδομάδα.
Στις ΗΠΑ η εκτίμηση είναι ότι η επίθεση είναι θέμα ημερών ή και 48 ωρών και ότι μπορεί να εκδηλωθεί διαμέσου της Χεζμπολάχ ή των Χούτι στην Υεμένη ή φιλοϊρανικών ομάδων στη Συρία και το Ιράκ – με όλες τις οργανώσεις, δηλαδή, που είναι υπό τον έλεγχο και την καθοδήγηση της Τεχεράνης. Πάντως ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν και η αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις ενημερώθηκαν χθες από την ομάδα εθνικής ασφάλειας ότι δεν είναι ακόμη σαφές πότε το Ιράν και η Χεζμπολάχ θα εξαπολύσουν επίθεση εναντίον του Ισραήλ.
«Λάβαμε ενημερώσεις σχετικά με απειλές από το Ιράν και τους αντιπροσώπους του, διπλωματικές προσπάθειες για αποκλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων και προετοιμασίες για υποστήριξη του Ισραήλ σε περίπτωση που δεχθεί ξανά επίθεση», έγραψε στο Χ ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ανώτεροι αξιωματικοί του Ισραηλινού Στρατού (IDF) πρότειναν χθες στον Υπουργό Άμυνας Γιάβ Γκάλαντ και στον Πρωθυπουργό να μην περιμένουν επίθεση από τη Χεζμπολάχ αλλά να την προλάβουν και να χτυπήσουν τον Λίβανο. “Οι πιθανότητες κλιμάκωσης στο βόρειο μέτωπο αυξάνονται. Θα ήταν συνετό να ηγηθείς της πρωτοβουλίας”, προέτρεψαν τον Μπενιαμίν Νετανιάχου σύμφωνα με ρεπορτάζ του Channel 13.
Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Ίσραελ Κατς σε δηλώσεις του από τη Ρωσία είπε και αυτός ότι το Ιράν είναι αποφασισμένο για την επίθεση, ένα μήνυμα που πέρασε η Τεχεράνη στο Ισραήλ δια μέσου του Ούγγρου υπουργού Εξωτερικών.
Την ίδια ώρα ο IDF ανακοίνωσε πως χθες το απόγευμα ένας διοικητής της επίλεκτης μονάδας Ραντουάν της Χεζμπολάχ σκοτώθηκε σε επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στο νότιο Λίβανο.
Ο Αλί Τζαμαλ αλ-Ντιν Τζαουάντ (Αli Jamal al-Din Jawad) χτυπήθηκε στο χωριό Aabba στο νότιο Λίβανο. Σύμφωνα με το IDF, ήταν διοικητής της Radwan.
Η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε τον θάνατο του Τζαουάντ μετά το χτύπημα, αλλά δεν έδωσε πληροφορίες για τον βαθμό του. Ο θάνατός του ανεβάζει τον απολογισμό της σιιτικής οργάνωσης του Λιβάνου από τον Οκτώβριο σε τουλάχιστον 393.
Οι IDF αναφέρουν ότι η εξουδετέρωση του Τζαουάντ αποτελεί «σημαντικό πλήγμα» στις δυνατότητες της Χεζμπολάχ να πραγματοποιεί επιθέσεις στο Ισραήλ.
Εκτός από την εξουδετέρωση του διοικητής της επίλεκτης μονάδας Ραντουάν, μαχητικά αεροσκάφη έπληξαν ένα κτίριο που χρησιμοποιείται από τη Χεζμπολάχ και άλλες υποδομές στο Κφαρ Κιλά του νότιου Λιβάνου, αναφέρουν οι IDF.
Ακόμη, τη Δευτέρα (5/8) το βράδυ, πολλά αεροσκάφη με εκρηκτικά εκτοξεύτηκαν από τη Χεζμπολάχ, από το Λίβανο προς το βόρειο Ισραήλ. Σύμφωνα με τις IDF, ένα από τα drones αναχαιτίστηκε από την αεράμυνα, ενώ τα υπόλοιπα έπεσαν στην περιοχή του όρους Μερόν, χωρίς να προκληθούν τραυματισμοί. Οι σειρήνες είχαν ηχήσει στην περιοχή του όρους Μερόν εν μέσω του περιστατικού. Η Χεζμπολάχ ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση, λέγοντας ότι εκτόξευσε πολλά εκρηκτικά drones σε ισραηλινή στρατιωτική βάση.
Ταραχή στις αγορές
Η κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται πως έχει επηρεάσει και τα χρηματιστήρια. Αν και συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του S&P 500, του Dow Jones Industrial Average και του Nasdaq 100 ανέκαμψαν στις συναλλαγές μιας νύχτας, παρέχοντας κάποια πιθανή ανακούφιση, χθες δημιουργήθηκε παγκόσμιο χάος στα χρηματιστήρια.
Το παγκόσμιο sell off στα διεθνή χρηματιστήρια δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστη και τη Wall Street, σε μια συνεδρίαση που περιγράφεται ως η χειρότερη της χρονιάς. Το… κακό, άλλωστε, είχε αρχίσει να διαφαίνεται από την περασμένη Παρασκευή, μετά τη δημοσιοποίηση των απογοητευτικών στοιχείων για την αγορά εργασίας στις ΗΠΑ, που ενίσχυσαν τους φόβους για ύφεση της αμερικανικής οικονομίας.
Οι αιτήσεις ανεργίας αυξήθηκαν περισσότερο από τον Αύγουστο του 2023. Ο δείκτης μεταποίησης ISM, ένα βαρόμετρο της εργοστασιακής δραστηριότητας στις ΗΠΑ, διαμορφώθηκε στο 46,8%, ποσοστό χειρότερο του αναμενόμενου και σημάδι οικονομικής συρρίκνωσης. Τα αδύναμα στοιχεία προκάλεσαν ανησυχία στους επενδυτές ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ μπορεί να είναι πίσω από την καμπύλη για τη μείωση των επιτοκίων και την αποτροπή μιας ύφεσης.
Σε αυτό το κλίμα, όπως παρατηρεί το newmoney.gr, μόνο η απαισιοδοξία και ο φόβος για οικονομική ύφεση στις ΗΠΑ φαίνεται πως σημειώνουν άνοδο, καθώς στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης οι βασικοί δείκτες καταποντίστηκαν -αν και, σε σχέση με τη δραματική εκκίνηση της συνεδρίασης, με τον Nasdaq να χάνει πάνω από 6% και τον S&P 500 πάνω από 4%, οι απώλειες… κάπως περιορίστηκαν.
Συγκεκριμένα, ο Dow Jones έκοψε το νήμα με πτώση κατά 1.033 μονάδες ή 2,60% στις 38.703, ο S&P 500 βρέθηκε τελικά στο -3% και τις 5.186 μονάδες και ο Nasdaq έκανε «βουτιά» 3,43%, φτάνοντας τις 16.200 μονάδες. Για τον Dow και για τον S&P 500 ήταν η χειρότερη συνεδρίαση εδώ και περίπου δύο χρόνια.
Την ίδια ώρα, ο Nasdaq βρίσκεται επισήμως σε περιοχή τεχνικής διόρθωσης, δεδομένου ότι βρίσκεται τουλάχιστον 10% κάτω από το πρόσφατο ιστορικό υψηλό του. Συγκεκριμένα, η ψαλίδα του Nasdaq από το πρόσφατο υψηλό του κινείται στο 13,7%, την ώρα που πλέον ο S&P 500 βρίσκεται 8,7% χαμηλότερα από το υψηλό του και ο Dow περίπου 6,3%.
Παράλληλα, ο λεγόμενος δείκτης φόβου VIX, αν και τις πρώτες ώρες εκτοξεύτηκε στο υψηλότερο σημείο του εδώ και τέσσερα χρόνια, στις 65,73 μονάδες, κατέληξε και πάλι ψηλά, στις 38,22 μονάδες, που είναι το ανώτερο σημείο του από τον Ιανουάριο του 2022.
Ουσιαστικά, περίπου το 98% των μετοχών του S&P 500 υποχώρησαν, στο πλαίσιο της χειρότερης συνεδρίασης του δείκτη εδώ και δύο χρόνια, αν και ο τεχνολογικός κλάδος δεχόταν ακόμη μεγαλύτερη πίεση, με τις περίφημες Υπέροχες Επτά να χάνουν έκαστη περίπου 10%. Μάλιστα, μόνο οι απώλειες από τις Υπέροχες Επτά υπολογίζονται ότι έχουν εξαϋλώσει περίπου ένα τρισ. δολάρια από την συνδυασμένη αξία τους!
Στην αγορά ομολόγων οι αποδόσεις σημείωσαν επίσης απώλειες με την απόδοση του 10ετούς να υποχωρεί στο 3,745% και του 2ετούς να πέφτει στο 3,82%.
Οι φόβοι για ύφεση στις ΗΠΑ ήταν ο κύριος ένοχος για την κατάρρευση της παγκόσμιας αγοράς μετά την απογοητευτική έκθεση για τις θέσεις εργασίας του Ιουλίου, που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή. Οι επενδυτές ανησυχούν επίσης ότι η Federal Reserve καθυστερεί τη μείωση των επιτοκίων για να ενισχύσει την οικονομική επιβράδυνση, με την κεντρική τράπεζα να επιλέγει να διατηρήσει τα επιτόκια σε υψηλά δύο δεκαετιών την περασμένη εβδομάδα.
Ο δείκτης φόβου της Wall Street βρίσκεται τώρα στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2020. Πιο συγκεκριμένα, ο δείκτης VIX, που μετρά την αναμενόμενη μεταβλητότητα τις επόμενες 30 ημέρες, καταγράφει άνοδο 79,61% ή αλλιώς 18,62 μονάδες, φτάνοντας στις 42,01 μονάδες.
Υπάρχει επίσης μια εκτόνωση στην αγορά της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες ήταν «καυτή».
Τεχνολογικές μετοχές
Η μετοχή της Nvidia υποχωρεί πάνω από 6% τη Δευτέρα, αυτή της Apple, σημειώνει πτώση σχεδόν του 5%, αφού η Berkshire Hathaway του Γουόρεν Μπάφετ μείωσε στο μισό το μερίδιό της στον κατασκευαστή iPhone. Η μετοχή της Tesla, επίσης υποχωρεί σχεδόν 5%.
Στην Ασία οι επενδυτές είχαν την πρώτη τους ευκαιρία να αντιδράσουν στα άσχημα στοιχεία για τις θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ από την Παρασκευή. Ο ιαπωνικός Nikkei κατέγραψε απώλειες ύψους 12,4%, κλείνοντας στις 31.458,42 μονάδες. Πρόκειται για τη χειρότερη μέρα για τον δείκτη από τη «Μαύρη Δευτέρα» του 1987 που έπληξε τη Wall Street. Η απώλεια 4.451,28 μονάδων στον δείκτη ήταν και η μεγαλύτερη από πλευράς μονάδων σε ολόκληρη την ιστορία του. Ο Dow είχε χάσει περισσότερο από 22% σε μια μέρα τη «Μαύρη Δευτέρα».
Την Παρασκευή ο Dow Jones υποχώρησε κατά 610 μονάδες ή 1,51% στις 39.737, καταφέρνοντας στο φώτο φίνις να «μαζέψει» τις απώλειες του, ο S&P 500 σημείωσε πτώση κατά 1,84% στις 5.346 μονάδες και ο Nasdaq έκανε «βουτιά» ύψους 2,43%% (ενδοσυνεδριακά είχε ξεπεράσει το 3%) στις 16.776 μονάδες.
Για τον S&P 500 ήταν η χειρότερη συνεδρίαση, όχι μόνο της χρονιάς, αλλά της τελευταίας διετίας, από τον Δεκέμβριο του 2022. Αντιστοίχως ο Nasdaq που ενδοσυνεδριακά βρέθηκε να χάνει και πάνω από 3%, εισήλθε επίσημα σε περιοχή διόρθωσης, έχοντας πλέον χάσει πάνω από 10% σε σχέση με το πρόσφατο ιστορικό υψηλό του. Ο S&P 500 βρίσκεται πλέον 6% χαμηλότερα από το υψηλότερο σημείο του και ο Dow περίπου 4%.
Συνολικά σε εβδομαδιαία βάση, ο Dow και ο S&P 500 μέτρησαν απώλειες έχασε λίγο πάνω από 2% και ο Nasdaq ήταν ο θλιβερός πρωταγωνιστής με πτώση της τάξεως του 3,3%.
Στο βαθύ κόκκινο και οι ευρωπαϊκές αγορές
Το παγκόσμιο sell off με επίκεντρο φυσικά τη Wall Street δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστα και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, τα οποία δέχτηκαν ισχυρές πιέσεις, διευρύνοντας περαιτέρω τις απώλειες της περασμένης εβδομάδας.
Συγκεκριμένα, ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 υποχώρησε κατά 2,17% στις 487 μονάδες, αν και ενδοσυνεδριακά βρέθηκε να χάνει πάνω από 3%, σηματοδοτώντας την μεγαλύτερη κάμψη του από το Μάρτιο του 2022. Είναι χαρακτηριστικό ότι όλοι οι επιμέρους κλάδοι κινήθηκαν σε αρνητικό έδαφος, με τις ενεργειακές εταιρείες, τις τεχνολογικές και τις μετοχές των εξορυκτικών ομίλων να καταγράφουν τις μεγαλύτερες απώλειες.
Θυμίζουμε πως ο δείκτης έχασε συνολικά 2,9% την περασμένη εβδομάδα, που ήταν η μεγαλύτερη εβδομαδιαία πτώση του εδώ και πάνω από εννέα μήνες.
Στις μεγάλες αγορές της περιοχής, ο γερμανικός DAX έχασε 1,82% στις 17.339 μονάδες, ο γαλλικός CAC 40 βρέθηκε στο -1,42% και τις 7.148 μονάδες με αποτέλεσμα να εισέλθει πλέον επισήμως σε περιοχή τεχνικής διόρθωσης (ήτοι με απώλειες άνω του 10% από το πρόσφατο υψηλό του) και ο FTSE 100 στο Λονδίνο σημείωσε κάμψη ύψους 2,04% φτάνοντας τις 8.008 μονάδες.
Ανάλογο βαρύ κλίμα επικράτησε και στην περιφέρεια με τον FTSE MIB στο Μιλάνο να κάνει βουτιά ύψους 2,27% στις 31.293 μονάδες και τον IBEX 35 στη Μαδρίτη να διαμορφώνεται στις 10.423 μονάδες μειωμένος κατά 2,34%.
Την ίδια ώρα, στις αγορές ομολόγων οι αποδόσεις έχασαν σημαντικό έδαφος. Ενδεικτικά το γερμανικό 2ετές κατρακύλησε σε χαμηλό 17 μηνών έως και στο 2,15%, αν και σταδιακά ανέκαμψε ελαφρά έως και στο 2,27%. Αντιστοίχως και το βρετανικό 2ετές υποχώρησε σημαντικά στο 3,54%.
Σύμφωνα με το newmoney.gr, αφορμή για τις ισχυρές πιέσεις που δέχονται οι αγορές διεθνώς στάθηκαν τα τελευταία αδύναμα δεδομένα από την αμερικανική αγορά εργασίας, τα οποία, σε συνδυασμό και με τα απογοητευτικά στοιχεία από έτερα βασικά στοιχεία, όπως η μεταποίηση και η κατανάλωση, «φούντωσαν» τους φόβους των επενδυτών πως η ομαλή προσγείωση της θα μετατραπεί σε ανώμαλη προσγείωση, αν όχι σε ύφεση. Κι αυτό, με φόντο την καθυστερημένη έναρξη της νομισματικής χαλάρωσης από τη Fed.
«Η οικονομία δεν είναι ακόμη σε κρίση. Όμως, μπορούμε σίγουρα να πούμε πως είναι στη ζώνη κινδύνου. Και η Fed κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχο εάν δεν αναγνωρίσει τις ρωγμές στην αγορά εργασίας. Τίποτε δεν έχει σπάσει ακόμη, όμως οι ρωγμές έχουν ξεκινήσει» σχολίασε στο Bloomberg, η Κάλι Κοξ της Rithholtz Wealth Management.
Παράλληλα, εξάλλου, ο τεχνολογικός κλάδος που πρωταγωνίστησε στα πολλαπλά ρεκόρ του πρώτου εξαμήνου άρχισε να πιέζεται από τα πιο αδύναμα εταιρικά αποτελέσματα και κυρίως τα ερωτηματικά για την πραγματική απόδοση που θα έχουν οι υπέρογκες επενδύσεις στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο συνδυασμός αυτός αποδείχτηκε… τοξικός για τους αμερικανικούς δείκτες και αναπόφευκτα ο… ιός του φόβου εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλες τις αγορές διεθνώς.
Ειδικά στην Ευρώπη, οι επενδυτές έχουν τους δικούς τους λόγους να ανησυχούν, δεδομένου πως οι οικονομίες της περιοχής είναι ήδη αρκετά αδύναμες για να αντέξουν νέα πλήγματα, ενώ η ΕΚΤ έχει υιοθετήσει έναν αργό και λίαν προσεκτικό ρυθμό μείωσης των επιτοκίων που θα αργήσει πρακτικά να κάνει τη διαφορά στο επίπεδο της πραγματικής οικονομίας.
Πάντως, στις ευρωπαϊκές αγορές χρήματος οι traders προεξοφλούν πλέον τρεις περικοπές των ευρωπαϊκών επιτοκίων εντός του 2024 και συνολικά δύο από την Τράπεζα της Αγγλίας, που άλλαξε ρότα από την περασμένη εβδομάδα.
Στις αγορές των commodities η ανησυχία για τις συνέπειες μιας αμερικανικής ύφεσης αποδείχτηκε ισχυρότερη και από τους φόβους για πιθανή ανάφλεξη της Μέσης Ανατολής με τις πετρελαϊκές τιμές να διευρύνουν τις απώλειες τους.
Η τιμή του Brent συμβολαίων Οκτωβρίου υποχώρησε κατά 0,17% στα 76,68 δολάρια και η τιμή του αμερικανικού WTI έπεσε 0,33% στα 73,28 δολάρια το βαρέλι.
Με τις επιδόσεις αυτές το Brent έχει πλέον σχεδόν καλύψει τα όποια κέρδη είχε καταγράψει τους πρώτους μήνες του έτους, ενώ τα κέρδη του αμερικανικού αργού δεν ξεπερνούν το 2%.
Πιέσεις δέχτηκε και ο χρυσός με πτώση 1,02% στα 2.444 δολάρια την ουγγιά, παρά το γεγονός ότι οι αναλυτές επιμένουν ότι τα αρνητικά μαντάτα από τη Μέση Ανατολή θα… ξαναζωντανέψουν τη λάμψη του πολύτιμου μετάλλου.
Στις αγορές συναλλάγματος το αμερικανικό νόμισμα έχασε έδαφος με τον δείκτη δολαρίου να πέφτει 0,44% στο 102,75 και την ισοτιμία ευρώ/δολαρίου να κινείται στο 1,0956 με το ευρώ να κερδίζει 0,43%. Αξιοσημείωτο πάντως και το άλμα του γιεν σε υψηλό επτά μηνών έναντι του δολαρίου, καθώς η αμερικανική επιβράδυνση φέρνει το τέλος του περίφημου «carry trade».
Το Bitcoin έπεσε κάτω από τα 50.000 δολάρια για πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο
Τα κρυπτονομίσματα επίσης υποχώρησαν, εν μέσω ενός ξεπουλήματος στην παγκόσμια αγορά, που υποκινήθηκε από τους φόβους για ύφεση στις ΗΠΑ.
Η τιμή του bitcoin βυθίστηκε περισσότερο από 11% τη Δευτέρα στα 51.519,00 δολάρια. Ωστόσο κάποια στιγμή, έπεσε στα 49.111,10 δολάρια -το χαμηλότερο επίπεδο και η πρώτη φορά κάτω από τα 50.000 δολάρια από τον Φεβρουάριο.
«Βρισκόμαστε σε ένα ασταθές περιβάλλον αγοράς» δήλωσε ο συνιδρυτής της Nexo, Antoni Trenchev στο CNBC.
Oι απώλειες στο ethereum ήταν ακόμη πιο απότομες. Το περιουσιακό στοιχείο κρυπτογράφησης σημειώνει πτώση κοντά στο 15% στα 2.285,27 δολάρια, ανεβάζοντας την απώλεια τριών ημερών στο 24% και διαγράφοντας τα κέρδη του 2024.
Οι κινήσεις ακολουθούν ένα ευρύτερο sell-off στην αγορά που ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα, όταν μια πιο αδύναμη από την αναμενόμενη έκθεση για τις θέσεις εργασίας τον Ιούλιο ανανέωσε τους φόβους των επενδυτών για ύφεση. Ως αποτέλεσμα ο Nasdaq Composite μπήκε σε διόρθωση και οι ιαπωνικές μετοχές εισήλθαν σε πτωτική τροχιά τη Δευτέρα, αφού σημείωσαν βουτιά άνω του 12% -ήτοι, το χειρότερο ημερήσιο sell-off από το 1987.