fbpx
Weather Icon
Παιδεία 25 Ιανουαρίου 2021

Βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση στην Παιδεία

Βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση στην Παιδεία

Όσο θυμάμαι, τρεις υπουργοί επιχείρησαν μεγάλες ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις στο χώρο της ανώτατης παιδείας.

Ο Γ. Σουφλιάς (ν.2083/92), η Μ. Γιαννάκου (ν.3549/07) και τέλος η Α. Διαμαντοπούλου (ν.4009/11). Και οι τρεις όμως μεταρρυθμίσεις ακυρώθηκαν από τους αμέσως επόμενους υπουργούς. Με πιο ντροπιαστική την ακύρωση του νόμου Διαμαντοπούλου από εκείνους που τον είχαν ψηφίσει. 

Από το 1992 έως το 2012 επιχειρήθηκαν μεγάλες μεταρρυθμίσεις που όμως δεν εφαρμόστηκαν. Και φθάσαμε στην τετραετία ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ με 3 υπουργούς παιδείας. Τον κ. Μπαλτά, τον κ. Φίλη και τον κ. Γαβρόγλου. Κατεδάφισαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους. Τους καθοδηγούσε η εμβληματική ρήση του πρώτου υπουργού παιδείας ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ: “Η αριστεία είναι ρετσινιά”. Γενικευμένη χαλάρωση, εξισωτισμός προς τα κάτω. Πληθωρισμός φοιτητών, πανεπιστημιακών τμημάτων, μελών ΔΕΠ. Κανείς και τίποτε δεν αξιολογούταν.

Το συμπέρασμα μου από την πιο πάνω εμπειρία και η συμβουλή στους υπουργούς: Όσο δεν διαθέτουμε δημόσια διοίκηση, στιβαρή ικανή να εγγυηθεί τη συνέχεια, φροντίστε να ολοκληρώνετε τα μέτρα που θεσπίζετε κατά τη διάρκεια της θητείας σας. Ξεκινήστε αμέσως και φροντίστε να ολοκληρώσετε, ένα μέρος τουλάχιστον, όσο ελέγχετε την κατάσταση.

Σε αντίθεση με τους υπουργούς Σουφλιά, Γιαννάκου και Διαμαντοπούλου, η κ. Κεραμέως επέλεξε να ακολουθήσει διαφορετική πορεία. Μικρά βήματα, μικρές αποσπασματικές διορθωτικές κινήσεις. Μπορεί να μην ικανοποιούν τις απαιτήσεις  των οπαδών του τέλειου, αλλά κάθε μικρή αποσπασματική κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση που εφαρμόζεται είναι καλύτερη από ένα “τέλειο” μη εφαρμοσμένο ολιστικό  σχέδιο. 

Το τελευταίο νομοσχέδιο της κ. Κεραμέως που θα αρχίσει να συζητείται στη Βουλή τις επόμενες μέρες αφορά τη βάση εισαγωγής στα προγράμματα των ΑΕΙ, το σώμα φύλαξης των ΑΕΙ και το θέμα των αιωνίων φοιτητών.

Η υπουργός έθεσε υπόψη των πρυτάνεων το νομοσχέδιο και αν κατάλαβα καλά, από τα ρεπορτάζ, υπήρξαν αντιρρήσεις για τη θέσπιση βαθμολογικού ορίου επειδή θα οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των εισακτέων, με αποτέλεσμα να μείνουν κενές θέσεις σε περιφερειακά τμήματα. 

Όπως διαπιστώνετε οι πρυτάνεις, που θα φανταζόταν κανείς ότι είναι οι άριστοι, είναι εμποτισμένοι με τη λογιστική νοοτροπία τσοπάνου: όσοι περισσότεροι φοιτητές, τόσοι μεγαλύτεροι κρατικοί πόροι, αφήνοντας χωρίς νόημα την ακαδημαϊκή αξιολόγηση.  Αφού παίρνουμε την χρηματοδότηση «ανά κεφάλι», και είναι πολλά τα «κεφάλια», τι μας ενδιαφέρει η ποιότητα; Το ηθικό δίδαγμα του κ. Μπαλτά “Η αριστεία είναι ρετσινιά” στηρίζει τον εξισωτισμό, τον πληθωρισμό των αγραμμάτων και απαίδευτων.  Αν έπρεπε να αξιολογήσω τους πρυτάνεις, θα έλεγα ότι όσοι πρυτάνεις είναι αντίθετοι με την εισαγωγή βαθμολογικού ορίου είναι ακατάλληλοι για το αξίωμα του πρύτανη. 

Ένα ποσοστό για να έχετε μια αίσθηση της πραγματικότητας για τον φοιτητικό πληθυσμό, όπως διαμορφώθηκε σταδιακά από τους κ. Μπαλτά , Φίλη και Γαβρόγλου: Σε όλες τις χώρες του Ο.Ο.Σ.Α. πλην της Ελλάδας, στην Ανωτάτη Εκπαίδευση εισάγεται κατά μέσον όρο το 33% των νέων ηλικίας 18 ετών (δηλαδή των απολυομένων από τα Λύκεια), ενώ στην Ελλάδα εισάγεται το 75%! 

Το συμπέρασμα μου. Με την εισαγωγή του βαθμολογικού ορίου, βεβαίως θα μειωθεί ο αριθμός των εισακτέων στα ΑΕΙ. Πρέπει να μειωθεί. Τα παιδιά μπορούν να κατευθυνθούν σε επαγγελματικές σχολές. Πρέπει όμως και η κ. Κεραμέως, χωρίς καθυστέρηση και δισταγμό, να καταργήσει δεκάδες πανεπιστημιακά τμήματα με ασαφές επιστημονικό αντικείμενο και να μεταφέρει δεκάδες τμήματα από τα πρώην ΤΕΙ (και νυν πανεπιστήμια) στα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης διετούς φοίτησης.

Η δημιουργία Ομάδας Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων (η Αστυνομία στα Πανεπιστήμια) ώστε να περιοριστούν οι πράξεις βίας που έχουν συμβεί, εντός των ΑΕΙ, οι καταστροφές κτιρίων και υλικού, τα ορμητήρια επιθέσεων, η κατασκευή εκρηκτικών, το παρεμπόριο, η διακίνηση ναρκωτικών κ.λπ. είναι κατά τη γνώμη μου απολύτως επιβεβλημένη. 

Δεν γνωρίζω γιατί μερικοί συγκλητικοί αντιδρούν στην παρουσία της ειδικά εκπαιδευμένης αστυνομίας στους χώρους των ΑΕΙ. Υποθέτω ιδεοληψίες, καθεστωτισμός, δημοσιοϋπαλληλισμός, ιδιοτέλειες και κομματικές υποχρεώσεις. Έχω την εντύπωση ότι κατά κάποιο τρόπο οι συγκλητικοί βολεύονται μέσα στην αναρχία. Όσο πάντως υπάρχουν οι μπαχαλάκηδες των πανεπιστημίων, κανείς δεν είναι σε θέση να απαιτήσει την κανονικότητα από τους συγκλητικούς. Κανονικότητα στο ακαδημαϊκό πρόγραμμα, κανονικότητα στην εβδομαδιαία εκπλήρωση των διδακτικών καθηκόντων τους, κανονικότητα στην έρευνα («ποια έρευνα να κάνουμε που θα μας καταστρέψουν οι μπαχαλάκηδες τα εργαστήρια;», «ποια εκδήλωση να κάνουμε για το 1821 που θα μας την διαλύσουν οι αναρχικοί;»). Σε μας τους απ έξω προκαλεί αποστροφή η αναρχία που επικρατεί σε ορισμένα ΑΕΙ με την προφανή ανοχή και ευθύνη των συγκλητικών. Επείγει η αλλαγή του τρόπου διοίκησης των ΑΕΙ ώστε να αλλάξουν οι εξαρτήσεις των πρυτάνεων από τα ποικιλώνυμα πανεπιστημιακά και κομματικά συμφέροντα.

Το τρίτο κεφάλαιο του νομοσχεδίου της κ. Κεραμέως αφορά τους αιώνιους φοιτητές. Συγκέντρωσε λιγότερες αντιδράσεις επειδή θα εφαρμοστεί κάποτε στο μέλλον οπότε οι περισσότεροι επιφυλάσσονται να αντιδράσουν τότε.

Τους αριθμούς τους παρουσίασε στην Καθημερινή την Κυριακή 10 Ιανουαρίου ο κ. Λακασάς. Το σύνολο των εγγεγραμμένων στα ΑΕΙ προπτυχιακών φοιτητών ήταν 669 χιλιάδες. Από το σύνολο αυτό, 283 χιλιάδες, δηλαδή το 42% έχουν ξεπεράσει τον ελάχιστο χρόνο σπουδών μαζί με μια “εύλογη” διετή προσαύξηση της χρονικής διάρκειας για την αποφοίτηση∙ το γνωστό ν+2, όπου ν είναι ο ελάχιστος χρόνος σπουδών κάθε σχολής. 

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο της κ. Κεραμέως: Ένας νέος φοιτητής που θα μπει στο πανεπιστήμιο το Σεπτέμβριο του 2021 σε τμήμα τετραετούς φοίτησης θα έχει 6 χρόνια (ν+2) για να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Για τον εγγεγραμμένο “αιώνιο”, ας πούμε για παράδειγμα 10 χρόνια, του δίνει άλλα δύο χρόνια. Ο τελευταίος δηλαδή θα μείνει στο πανεπιστήμιο 12 χρόνια! Γιατί; Σίγουρα για να φύγει αφού έχει φύγει από το υπουργείο η κ. Κεραμέως. Έως τότε όμως, πριν ή μετά τις εκλογές, κάποιος καλός άνθρωπος θα βρεθεί να τροποποιήσει τη διάταξη όπως έγινε με αντίστοιχες διατάξεις του νόμου Διαμαντοπούλου.

Είμαι λοιπόν της γνώμης ότι με τη δημοσίευση του νόμου οι εγγεγραμμένοι φοιτητές που έχουν υπερβεί τα 6 χρόνια στη σχολή θα πρέπει να μπορούν να εξεταστούν φέτος τον Ιούνιο ή/και το Σεπτέμβριο και να αποφοιτήσουν ή να διαγραφούν οριστικώς από το πανεπιστήμιο. Οπότε πράγματι εντός του 2021 θα έχει αντιμετωπιστεί το ζήτημα των αιωνίων φοιτητών. Κάπου διάβασα ότι το να απαιτήσει τώρα η Πολιτεία από ένα φοιτητή που έχει ήδη τουλάχιστον (ν+2) χρόνια σπουδών να παρουσιαστεί φέτος σε εξετάσεις τον Ιούνιο και το Σεπτέμβριο για να ολοκληρώσει τις σπουδές του σε περισσότερο από ν+2 χρόνια είναι υπερβολή. Ότι τάχα δημιουργείται ζήτημα συνταγματικότητας, εμπιστοσύνης στη Διοίκηση. Δεν τα καταλαβαίνω αυτά τα επιχειρήματα. Όπως έγραψα παραπάνω, υπάρχουν 283 χιλιάδες αιώνιοι. Είμαι βέβαιος ότι πολλοί από αυτούς έχουν στο ενεργητικό τους όχι ν+2 χρόνια αλλά 10 ή περισσότερα χρόνια. Θα έχουν ακούσει πολλές φορές ότι πρέπει να ολοκληρώσουν άλλως θα διαγραφούν. Αν δεν φύγει ικανός αριθμός αιωνίων φοιτητών εντός του έτους το τρίτο σκέλος του νομοσχεδίου θα μείνει μόνον ως εξαγγελία.

Μία τελευταία παρατήρηση για τους αιωνίους. Όπως ρυθμίζει το ζήτημα η κ. Κεραμέως δίνεται η δυνατότητα σε ένα φοιτητή να εξεταστεί στο τέλος των σπουδών του μετά από ν+2 χρόνια. Μου φαίνεται ότι είναι κίνητρο εκπαιδευτικής αρρυθμίας. Μόνον ο κ. Σουφλιάς στο άρθρο 9 του ν. 2083/92 όριζε ότι οι σπουδές στη τριτοβάθμια εκπαίδευση διαρθρώνονται σε δύο κύκλους. Ο πρώτος διάρκειας 4 εξαμήνων έχει εισαγωγικό χαρακτήρα, προσφέρει τις βάσεις της επιστήμης. Ο φοιτητής για να παρακολουθήσει και να εξεταστεί σε μαθήματα του επόμενου δεύτερου κύκλου των σπουδών, οφείλει προηγουμένως να έχει παρακολουθήσει και εξεταστεί επιτυχώς σε όλα τα μαθήματα του πρώτου κύκλου. Μου φαίνεται λογική και σωστή προσέγγιση. Έτσι γίνεται στα περισσότερα πανεπιστήμια του κόσμου. Οι επόμενες μεταρρυθμίσεις Γιαννάκου και Διαμαντοπούλου υπέκυψαν στις πιέσεις και εισήγαγαν τη λογική των φύρδην μίγδην εξετάσεων στο τέλος. Αν μάλιστα θυμάμαι σωστά η κ. Διαμαντοπούλου προέβλεπε το εξωφρενικό ο εξεταζόμενος να μπορεί να εξεταστεί 4 φορές έως ότου καταφέρει να περάσει! Εύχομαι να επανεξεταστεί το ζήτημα των αιωνίων με στόχο να μειωθεί ο αριθμός τους το 2021 σε 150.000.

StefanosManos

σχετικά άρθρα