Weather Icon
Γενικά θέματα 26 Οκτωβρίου 2020

Αυξάνεται ο κλοιός πέριξ της Ρωσίας-Η Τουρκία υπέγραψε στρατηγικής σημασίας στρατιωτική συμφωνία με την Ουκρανία

Αυξάνεται ο κλοιός πέριξ της Ρωσίας-Η Τουρκία υπέγραψε στρατηγικής σημασίας στρατιωτική συμφωνία με την Ουκρανία

Σχόλιο Χωριανόπουλος Άγγελος: Η επίσκεψη του ΥΠΕΞ της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρώφ στην Ελλάδα στις 26 Οκτωβρίου συνδέεται άμεσα με την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας που αναπτύσσει Άγκυρα σε συνεργασία με την Ουκρανία, για λογαριασμό ΕΕ και ΝΑΤΟ πέριξ της Μόσχας. Η Ρωσία φαίνεται να ελπίζει πως η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να παίξει αντισταθμιστικό-ρυθμιστικό ρόλο του τουρκικού επεκτατισμού στην περιοχή της Μεσογείου και των Βαλκανίων. Το τουρκικό κράτος προσπαθεί να αντλήσει την μέγιστη ισχύ από τους δυτικούς του εταίρους για να αλλάξει την γεωγραφία του Αιγαίου, κατακτώντας τα νερά από τον 28ο Μεσημβρινό και ανατολικά. Μέσω της στρατιωτικής σύγκρουσης με την Ρωσία σε Μέση Ανατολή, Κεντρική Ασία, Καύκασο, Αφρική και Ουκρανία καταδεικνύει την αξία του γεωγραφικού χώρου του τουρκικού κράτους αλλά και τους γεωγραφικούς πυλώνες στους οποίους μπορεί να έχει επιρροή (εμπορική, οικονομική, πολιτική) μέσω της ”Διπλωματίας του Bayraktar”.  

Metin Gurcan

Ενώ ο τουρκικός στρατός δοκιμάζει το ρωσικό πυραυλικό σύστημα S-400 στην ακτή της Μαύρης Θάλασσας, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φιλοξένησε τον Ουκρανό ομόλογό του Βόλομμυρ Ζελένσκι στην Κωνσταντινούπολη για συνομιλίες σχετικά με  την προώθηση της συνεργασίας της αμυντικής βιομηχανίας.

Ένα νέο σύνολο συμφωνιών που υπογράφηκαν κατά τη συνάντηση υπογραμμίζει τον τρόπο με τον οποίο οι αμυντικοί δεσμοί της Τουρκίας με την Ουκρανία άνθισαν τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο της δυσάρεστης σχέσης της με τη Ρωσία που  εναλλάσσεται μεταξύ συνεργασίας και αντιπαλότητας. Μιλώντας μετά την τελετή υπογραφής, ο Ερντογάν είπε: «Η Τουρκία βλέπει την Ουκρανία ως βασική χώρα για τη δημιουργία σταθερότητας, ασφάλειας, ειρήνης και ευημερίας στην περιοχή». Ο Ζελένσκι είπε ότι οι συμφωνίες άνοιξαν το δρόμο για «νέες ευκαιρίες».

Η συνεργασία στον αμυντικό κλάδο, πρόσθεσε, είναι «σημαντική για την ανάπτυξη της στρατηγικής μας εταιρικής σχέσης». Οι παρατηρήσεις των δύο ηγετών δύσκολα μπορούν να υποτιμηθούν ως διπλωματικές ευθυμίες. Η Ουκρανία ξεχωρίζει σήμερα ως ο κύριος εταίρος της Τουρκίας σε μια σειρά κρίσιμων στρατιωτικών τεχνολογιών όπως turbo prop και diesel κινητήρες, τα drone, αντιπυραυλικά συστήματα και πυραύλους cruise, συστήματα ραντάρ, τεχνολογίες επιτήρησης, διαστημικές και δορυφορικές τεχνολογίες, ρομποτικά συστήματα, ενεργά και παθητικά συστήματα θωράκισης, πυραυλοκινητήρες και συστήματα καθοδήγησης.

Η τεχνολογική συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία δύο χρόνια, θέτοντας το έδαφος για μια τεχνο-επιστημονική συμμαχία με εκτεταμένες επιπτώσεις στη γεωπολιτική ισορροπία ισχύος στη λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας. Μια συμφωνία ορόσημο του 2018 για την αγορά της Τουρκίας από τα τουρκικά drone Bayraktar TB2 έθεσε το έδαφος για μια διευρυμένη συνεργασία και είχε ένα αποτέλεσμα ενίσχυσης της εμπιστοσύνης μεταξύ δύο χωρών.

Σύμφωνα με έναν τούρκο εμπειρογνώμονα της αμυντικής βιομηχανίας που παρακολουθεί στενά το ζήτημα, οι τουρκικές και ουκρανικές εταιρείες εργάζονται επί του παρόντος σε περίπου 50 κοινά αμυντικά έργα. Πολλοί στην Άγκυρα πιστεύουν ότι η κοινή επιχείρηση μεταξύ της Baykar Makina, του κατασκευαστή των drones Bayraktar, και της Ukrspecexport, της κρατικής εταιρείας εμπορίας όπλων της Ουκρανίας, θα επιλύσει επιτέλους τις μακροχρόνιες αδυναμίες της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στην παραγωγή κινητήρων.

Τον Ιανουάριο, το Κίεβο φιλοξένησε την έβδομη συνάντηση συνεργασίας αμυντικής βιομηχανίας Τουρκίας-Ουκρανίας, μια άλλη εκδήλωση ορόσημο που άνοιξε το δρόμο για τη μεταφορά τεχνικών γνώσεων μεταξύ των δύο πλευρών για τη δημιουργία συνέργειας στις κρίσιμες στρατιωτικές τεχνολογίες. Η επίσκεψη του Ερντογάν στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο και η απόφασή του να επεκτείνει 40 εκατομμύρια δολάρια στην Ουκρανία για την υποστήριξη της έρευνας και ανάπτυξης σε τεχνολογίες κινητήρων αποτέλεσε μια ακόμη ώθηση στους διμερείς δεσμούς στον αμυντικό τομέα.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, οι δύο πλευρές άνοιξαν ένα νέο κεφάλαιο συνεργασίας: δορυφορικές τεχνολογίες διαστήματος και πληροφοριών. Η Ουκρανία συμφώνησε να μεταφέρει τεχνικές γνώσεις στην Τουρκία για να ενισχύσει το νέο διαστημικό πρακτορείο της Τουρκίας και ένα εργαστήριο δορυφορικής έρευνας και ανάπτυξης στο Roketsan, τον κορυφαίο κρατικό κατασκευαστή πυραυλικών και πυραυλοκινητήρων και δορυφόρων. Στα τέλη Αυγούστου, ο Oleg Urusky, αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ουκρανίας, υπεύθυνος για τις στρατηγικές βιομηχανίες, επισκέφθηκε την Άγκυρα που σηματοδότησε ένα άλλο σημείο καμπής.

Η συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών εξελίχθηκε σε συμμαχία σε τεχνολογίες κρίσιμης άμυνας, που περιελάμβανε την πώληση περίπου του ενός τετάρτου  των μετοχών του κατασκευαστή κινητήρων της Ουκρανίας Motor Sich σε τουρκικές εταιρείες, σε συνδυασμό με όρους σχετικά με τη μεταφορά τεχνογνωσίας και πώλησης των πυραύλων Atmaca με εμβέλεια 200 χιλιομέτρων (124 μίλια) – μια εξέλιξη που μπορεί να αλλάξει τη γεωστρατηγική ισορροπία στην περιοχή του Εύξεινου Πόντου σε βάρος της Ρωσίας εάν τόσο η Ουκρανία όσο και η Τουρκία αναπτύξουν αυτά τα συστήματα στις ακτές τους. Η Ουκρανία ασχολείται με την αγορά συστημάτων επιτήρησης και επικοινωνίας ραντάρ κατασκευασμένα από Aselsan.

Ο Urusky και ο επικεφαλής του οργανισμού αμυντικής βιομηχανίας της Τουρκίας, Ismail Demir, υπέγραψαν μια συμφωνία που θέτει το έδαφος για συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς τεχνικών γνώσεων, σχετικά με τις διαστημικές και δορυφορικές τεχνολογίες, την ανάπτυξη πυραύλων cruise μεγάλης εμβέλειας, την ουκρανική βοήθεια για την ανάπτυξη κινητήρων jet στο σχέδιο μαχητικών TFX της Τουρκίας, ξεκινώντας ένα κοινό πρόγραμμα drone μεγάλης εμβέλειας και περαιτέρω ευκαιρίες συνεργασίας για τις κρατικές επιχειρήσεις TUSAS και Roketsan της Τουρκίας. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Zelensky στις 16 Οκτωβρίου, οι δύο πλευρές συζήτησαν τη μεταφορά τεχνολογίας της Ουκρανίας στο διαστημικό κέντρο έρευνας και ανάπτυξης του Roketsan, ένα συγκεκριμένο βήμα που επιτρέπει τη συνεργασία σε κρίσιμες τεχνολογίες κινητήρων και διαστήματος.

Εν τω μεταξύ, η Τουρκία χρειάζεται ένα νέο αεροσκάφος για να αυξήσει τον στρατιωτικό της στόλο μεταφορών, ο οποίος περιλαμβάνει γηρασμένα αεροπλάνα όπως τα C-160. Η πρόσφατη στρατιωτική συμμετοχή της Τουρκίας στη Λιβύη και σε άλλες ζώνες σύγκρουσης έχει υπογραμμίσει την επιτακτική ανάγκη για αεροπλάνο με κινητήρα τζετ, με το αεροσκάφος AN-178 της Ουκρανίας να θεωρείται πιθανή επιλογή. Σύμφωνα με τις τουρκικές πηγές που γνωρίζουν το θέμα, η τουρκική πλευρά επανέλαβε επίσημα την επιθυμία της να αναπτύξει έναν κοινό δορυφόρο πληροφοριών με την Ουκρανία κατά την επίσκεψη του Ζελένσκι.

Ο ελεγχόμενος από το κράτος στρατιωτικός προγραμματιστής λογισμικού της Τουρκίας, Havelsan και η μεγαλύτερη αμυντική εταιρεία της Ουκρανίας Ukroboronprom έχουν ήδη υπογράψει συμφωνία για συνεργασία στην παραγωγή δορυφορικής τεχνολογίας. Οι δύο πλευρές ξεκίνησαν επίσης συζητήσεις σχετικά με την προοπτική της συντήρησης πλοίων από κοινού και ακόμη και την αγορά τουρκικών φρεγατών τύπου MILGEM. Για την Τουρκία, η στρατηγική εταιρική σχέση με την Ουκρανία υπόσχεται μια διέξοδο για διαρκή προβλήματα στις αμυντικές της σχέσεις με δυτικούς εταίρους, συμπεριλαμβανομένων δυσκολιών στην εξασφάλιση τεχνικών γνώσεων και κοινής παραγωγής, καθώς και απαγορεύσεις εξαγωγών σε τρίτες χώρες όσον αφορά στρατιωτικά προϊόντα που κατασκευάζονται με ξένες εισροές .

Ως εκ τούτου, η Τουρκία ελπίζει να επιτύχει την εγχώρια παραγωγή κρίσιμων στρατιωτικών τεχνολογιών και να αποκτήσει ελεύθερο ρόλο στις εξαγωγές. Η διμερής συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας ενδέχεται να οδηγήσει σε κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και εκπαίδευση που θα ενισχύσουν τη διαλειτουργικότητα των τουρκικών και ουκρανικών στρατευμάτων – μια προοπτική που θα μπορούσε να αλλάξει τη γεωστρατηγική ισορροπία στην περιοχή του Εύξεινου Πόντου. Αναμφίβολα, η Μόσχα παρακολουθεί την αυξανόμενη προσέγγιση Τουρκίας-Ουκρανίας.

Μετάφραση Σχόλιο: Χωριανόπουλος Άγγελος

σχετικά άρθρα