Weather Icon

Η «άγνωστη» σφαγή των Ελλήνων στην Ουκρανία

Η «άγνωστη» σφαγή των Ελλήνων στην Ουκρανία

Η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων Ουκρανίας επιδιώκει θεσμοθέτηση της 15ης Δεκεμβρίου ως ημέρας μνήμης των χιλιάδων Ελλήνων – θυμάτων των σταλινικών διώξεων του 1937

Θεσμοθέτηση της 15ης Δεκεμβρίου ως ημέρας μνήμης των Ελλήνων-θυμάτων των σταλινικών διώξεων του 1937 επιδιώκει η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων Ουκρανίας (ΟΕΣΟ) έπειτα από σχετική γνωμοδότηση-εισήγηση του Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης της Ουκρανίας, που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες. Ηδη η απόφαση για τη συγκεκριμένη ημέρα μνήμης έχει τεθεί σε ισχύ για την περιφέρεια του Ντονέτσκ, ενώ η ΟΕΣΟ επιδιώκει πλέον και την πανουκρανική αναγνώριση, μια διαδικασία που θα περάσει από το ουκρανικό κοινοβούλιο.

Στις 12 Δεκεμβρίου 1937 εκδόθηκε η Υπ’ Αριθμόν 50215 ντιρεκτίβα της σοβιετικής μυστικής αστυνομίας (NKVD), η οποία στη συνέχεια έγινε γνωστή ως «ελληνική επιχείρηση». Με αυτή την απόφαση, στις 15 Δεκεμβρίου ξεκίνησαν μαζικές συλλήψεις στις περιοχές με μεγάλη συγκέντρωση ελληνικού πληθυσμού: στην Αζοφική, την Οδησσό, την Κριμαία, το Χάρκοβο και το Κίεβο. Οι συλλήψεις αφορούσαν τόσο τους γηγενείς Ελληνες όσο και τους Ελληνες που είχαν έρθει από Ελλάδα ή άλλες χώρες. Στο σχετικό έγγραφο γίνεται ειδική μνεία για την «αναγκαιότητα» σύλληψης των «πολιτικών προσφύγων» από την Ελλάδα.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις ιστορικών, κατά τη διάρκεια της επιχείρησης συνελήφθησαν 7.600 – 9.400 άτομα, κυρίως άντρες. Ανω του 90% των συλληφθέντων εκτελέστηκαν, ενώ οι υπόλοιποι εστάλησαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης για 10 χρόνια. Η περίοδος που έμεινε χαραγμένη στη σοβιετική ιστορία ως «ο μεγάλος τρόμος» πέρασε σαν οδοστρωτήρας πάνω και στον ελληνικό πληθυσμό. «Η επικρατέστερη άποψη όσον αφορά τους λόγους της Ελληνικής Επιχείρησης έχει να κάνει με την προσπάθεια διάλυσης των ομοιογενών εθνοτικών πληθυσμών σε όλη τη σοβιετική ένωση. Υπάρχει και μια άλλη άποψη που λέει ότι ο Στάλιν έδρασε εκδικητικά καθώς δεν κατάφερε να χρησιμοποιήσει την Ελλάδα ως προγεφύρωμα για να διεισδύσει σε χώρες της Μέσης Ανατολής και αλλού. Ωστόσο, καθώς οι εμπνευστές της επιχείρησης δεν ζουν πια, όλα αυτά είναι μόνο υποθέσεις» λέει στα «ΝΕΑ» ο Ιγκορ Κορέτνικοβ, συνεργάτης του Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης. Σύμφωνα πάντως με την επίσημη σοβιετική εκδοχή, όπως αναφέρεται στο σχετικό έγγραφο-ντιρεκτίβα της NKVD, ο λόγος είχε να κάνει με την «κατασκοπευτική-υπονομευτική» δράση των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών, οι οποίες εκτελούσαν εντολές «των μυστικών υπηρεσιών της Αγγλίας, της Γερμανίας και της Ιαπωνίας».

Μεγάλο μέρος των θυμάτων ήταν η «αφρόκρεμα» του ελληνικού κινήματος, άνθρωποι με μόρφωση, πάνω στους οποίους θα βασιζόταν η μελλοντική ανάπτυξη του ελληνισμού της Ουκρανίας. Εκτός από την εξόντωση των ίδιων των ανθρώπων, το σοβιετικό καθεστώς έκλεισε τα ελληνικά μορφωτικά και πνευματικά ιδρύματα: τα ελληνικά σχολεία, το Ελληνικό Θέατρο της Μαριούπολης, το ελληνικό παιδαγωγικό λύκειο, η ελληνική εφημερίδα και περιοδικό, εκδοτικό οίκο και τυπογραφία. Ολα τα πνευματικά κεκτημένα του ουκρανικού ελληνισμού χάθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες. Δυνατότητα καλλιέργειας της ελληνικότητάς τους απέκτησαν οι Ελληνες μόλις στα τέλη δεκαετίας του 1980, όταν πλέον η ΕΣΣΔ έπνεε τα λοίσθια.

Για τη συνέχεια TANEA

σχετικά άρθρα