Weather Icon

Έτοιμη η Λευκωσία για την προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας εναντίον της Τουρκίας

Έτοιμη η Λευκωσία για την προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας εναντίον της Τουρκίας
  Ανδρέας Πιμπίσιης 

Η Λευκωσία έχει αποφασίσει ότι θα προσφύγει στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για να καταγγείλει τις τουρκικές ενέργειες στην Αμμόχωστο κατά παραβίαση των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών. Για τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τους συνεργάτες του αυτό είναι πολύ ξεκάθαρο, τουλάχιστον μέχρι τα τελευταία 24ωρα πριν την αναχώρηση τους για τη Νέα Υόρκη. Αυτό που ουσιαστικά απομένει και θα αποφασιστεί αυτή την εβδομάδα, μετά και τις επαφές που θα γίνουν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, είναι το τι θα ζητηθεί από το Συμβουλίου Ασφαλείας. 
Ο Νίκος Αναστασιάδης σε μια από τις, ίσως, λακωνικότερες δηλώσεις του, αφ’ ότου έγινε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, είχε δώσει εδώ και μέρες το στίγμα των ενεργειών στη Νέα Υόρκη. Όταν ρωτήθηκε σχετικά με την προσφυγή στα Ηνωμένα Έθνη ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε πει πως «όταν γίνει θα ανακοινωθεί». Δεν είπε ούτε «όταν ληφθεί απόφαση» ούτε και ότι «το θέμα βρίσκεται υπό μελέτη».
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ουσιαστικά ανήγγειλε την προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Αφήνοντας να αιωρούνται δύο ερωτήματα: 1) Πότε θα γίνει η προσφυγή, και 2) Τι θα ζητηθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Γι’ αυτά τα δύο ερωτήματα θα επιχειρηθεί αναζήτηση απαντήσεων στη διάρκεια των επαφών που θα γίνουν στη διάρκεια αυτής της εβδομάδας στη Νέα Υόρκη. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου θα ληφθεί και η απόφαση για να προχωρήσει η Κυπριακή Δημοκρατία σε προσφυγή κατά της Τουρκίας.
Θα γίνουν επαφές σε τρία διαφορετικά επίπεδα και όχι κατ’ ανάγκη την ίδια χρονική περίοδο. Είναι οι επαφές που θα έχει ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με ξένους αξιωματούχους αλλά και στα Ηνωμένα Έθνη (μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας κλπ), είναι επίσης οι συναντήσεις που θα έχει ο υπουργός Εξωτερικών με ομολόγους του και είναι και οι επαφές που θα συνεχίσει να πραγματοποιεί ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Κύπρου στα Ηνωμένα Έθνη.
Μέσα από το πλέγμα των συναντήσεων αυτών θα ξεκαθαρίσει και το ποιο θα είναι το επόμενο βήμα. Ξεκινώντας πρώτα για τη μορφή που θα έχει η προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Στη ζυγαριά των αποφάσεων βρίσκονται πέντε πιθανές επιλογές:
α) Απλή συζήτηση του θέματος της Αμμοχώστου στο Συμβούλιο Ασφαλείας
β) Υιοθέτηση ψηφίσματος από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών
γ) Δήλωση του Συμβούλιο Ασφαλείας
δ) Δήλωση του Προέδρου του Συμβουλίου Ασφαλείας
ε) Press Line, δηλαδή να γίνει μια ενημέρωση επί των εξελίξεων στο θέμα των Βαρωσίων
.
Είναι εμφανές και από τη λίστα επιλογών που έχει ενώπιόν της η κυπριακή Κυβέρνηση ότι υπάρχουν αρκετές δυνατές επιλογές. Άλλες είναι εύκολες κι άλλες πολύ πιο δύσκολες να επιτευχθούν. Αυτό που φαίνεται να είναι ξεκάθαρο για την Λευκωσία είναι πως: Δεν θα γίνει προσφυγή για χάρη της προσφυγής αδιαφορώντας για το τελικό αποτέλεσμα και ο στόχος μιας προσφυγής είναι αυτό που θα βγει από το Συμβούλιο Ασφαλείας να έχει αντίκτυπο στην τουρκική πλευρά. Στο βαθμό, βεβαίως, που η Τουρκία μπορεί να επηρεαστεί από ανάλογες αποφάσεις ή μηνύματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η Κυβέρνηση θα έχει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα μετά την ολοκλήρωση των επαφών στη Νέα Υόρκη, γι’ αυτό και το πιο πιθανό σενάριο είναι οι τελικές αποφάσεις να ληφθούν από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη κατά την επιστροφή του στη Λευκωσία. Το κατά πόσο θα προηγηθεί ή όχι διαβούλευση με το Εθνικό Συμβούλιο είναι κάτι που θα διαφανεί στην πορεία. Τουλάχιστον ένα από τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου, ο πρόεδρος των Οικολόγων, Γιώργος Περδίκης, με επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας του έχει ζητήσει να πραγματοποιηθεί συνεδρία προκειμένου να ληφθεί απόφαση.


Ο παράγοντας Τουρκία 
Το εύκολο σενάριο είναι η Κυπριακή Δημοκρατία να προχωρούσε από την πρώτη στιγμή σε προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας καταγγέλλοντας την Τουρκία για παραβιάσεις αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών, κλπ κλπ.  Χωρίς ενδιαφέρον για το ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα. Να γίνει η προσφυγή και ό,τι προκύψει.
Ωστόσο, η κυπριακή πλευρά θέλει, πριν κάνει το τελευταίο σημαντικό βήμα, να έχει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα ως προς τις προθέσεις της Τουρκίας και της ηγεσίας του κατοχικού καθεστώτος. Βεβαίως, κάποιος θα μπορούσε να πει ότι έχει ήδη αρκετά ενώπιόν της αρκετά δείγματα γραφής για να γίνει προσφυγή. Είναι όμως αρκετά για να εξασφαλίσει κάτι το σημαντικό από το Συμβούλιο Ασφαλείας; Προσωπικά θεωρώ πως δεν έχει στα χέρια της η κυπριακή Κυβέρνηση συγκεκριμένα στοιχεία πέραν από τις εξαγγελίες του Κουντρέτ Οζερσάι και τις επισκέψεις που διοργανώνει στην κλειστή περιοχή της Αμμοχώστου.
Η Τουρκία μπορεί με τις ενέργειες της να διεγείρει τα πνεύματα και να ανεβάζει τον τόνο στις συζητήσεις ανάμεσα στις πολιτικές δυνάμεις της Κύπρου, αλλά την ίδια ώρα είναι ιδιαίτερα προσεκτική στο να μην έρθει σε μια ανοικτή αντιπαράθεση με τα Ηνωμένα Έθνη. Το τελευταίο ταξίδι του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στην Κύπρο και σειρά δηλώσεων που είχαν γίνει από μέρους του, έδωσαν ένα καλό στίγμα του πως η τουρκική πλευρά θέλει να διαχειρίζεται ζητήματα τα οποία αγγίζουν και τα Ηνωμένα Έθνη. Τουλάχιστον, σ’ ότι αφορά τον ίδιο τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου, έδειξε πως δεν θέλει να κάνει κινήσεις που θα τον φέρνουν σε σύγκρουση με τα Ηνωμένα Έθνη.
Κι αυτό το γεγονός επηρεάζει και τους χειρισμούς της Λευκωσίας. Και επιπρόσθετα ο Νίκος Αναστασιάδης θα πρέπει να λάβει υπόψη του τις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών και προσωπικά του Γενικού Γραμματέα, Αντόνιο Γκουτέρες, για επανάληψη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό. Γιατί όλοι γνωρίζουν πολύ καλά πως μια προσφυγή αυτή τη στιγμή ενδεχομένως να φορτώσει στην ελληνοκυπριακή πλευρά (κατηγορίες από Τουρκία/Ακιντζί κλπ) και στον ίδιο προσωπικά (κατηγορίες από το εσωτερικό) ότι «τορπιλίζει» τις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών στο Κυπριακό.
Εν ολίγοις, ενώ ξεκινά για να καταγγείλει την Τουρκία για συγκεκριμένες παραβιάσεις και ενέργειες, να βρεθεί ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπό κατηγορία για το Κυπριακό (που ούτως ή άλλως δεν προχωρά) και με την τουρκική πλευρά να εμφανίζεται ότι η ίδια και θέλει και προσπαθεί προς την κατεύθυνση της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.
Γι’ αυτό και δεν θα πρέπει να αποκλείεται το σενάριο μη λήψης, αυτή την περίοδο, της τελικής απόφασης για την προσφυγή. Δηλαδή η επόμενη κίνηση να γίνει εντός Οκτωβρίου οπότε θα υπάρχει μια ποιο ξεκάθαρη εικόνα επί των εξελίξεων. Ή μπορεί να πάει και μέχρι τον Νοέμβριο για να ξεκαθαρίσει και το θέμα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει λάβει την απόφαση ότι θα απευθυνθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Δεν έχει όμως αποφασίσει πότε θα κτυπήσει την πόρτα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Και όταν της ανοίξουν και μπει μέσα, πρέπει να γνωρίζει πολύ καλά τι θα τους ζητήσει.


Το ζήτημα της συνδιαχείρισης
Η ξαφνική, τουλάχιστον όσον αφορά το ευρύ κοινό και τα μέσα ενημέρωσης, αποχώρηση των δύο τουρκικών γεωτρύπανων από την θαλάσσια περιοχή της Κύπρου κάθε άλλο παρά διευκολύνει τα πράγματα στο Κυπριακό. Είναι εμφανές ότι πρόκειται για ακόμα μια κίνηση της τουρκικής πλευράς στη σκακιέρα του Κυπριακού.
Με την αποχώρηση των τουρκικών πλοίων η Τουρκία δείχνει ότι θέλει να δημιουργήσει χώρο για μπορεί να παζαρέψει κατά τις συζητήσεις για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό. Η μη παρουσία πλοίων στην περιοχή την καθιστά «καθαρή» ως το κεφάλαιο «παρενοχλήσεις και παράνομες ενέργειες» σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η Τουρκία θα επιχειρήσει –για άλλη μια φορά– να εμφανιστεί ως διαλλακτική και έτοιμη για συνομιλίες. Με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου να ρίχνει στο τραπέζι τη θέση για να πάνε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη σε μια πενταμερή. Και σε μια πενταμερή η Τουρκία μπορεί να παίξει έντεχνα το χαρτί της Αμμοχώστου επιχειρώντας να δυσκολέψει την ελληνοκυπριακή πλευρά. Δεν αποκλείεται να βάλει από την αρχή κάτω ζήτημα συνδιαχείρισης της πόλης με τη δικαιολογία ότι κατ’ αυτό τον τρόπο να μπορεί να επωφεληθούν τόσο οι Ελληνοκύπριοι όσο και οι Τουρκοκύπριοι. Και ότι, τάχατες, αυτό μπορεί να είναι ένα πρώτο βήμα προετοιμασίας για την τελική λύση.
Πέραν του ότι μια τέτοια ενέργεια θα βάλει ιδιαίτερη πίεση στην ελληνοκυπριακή πλευρά, κυρίως προς την κατεύθυνση των ιδιοκτητών ακίνητων περιουσιών στο Βαρώσι, η πρόταση αυτή μπορεί να δελεάσει και τα ίδια τα Ηνωμένα Έθνη. Δηλαδή, να πειστεί ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών να αφήσει κατά μέρος το «σχήμα Λουτ», που θέλει πρωταγωνιστές του δύο ηγέτες και να πάει απευθείας σε μια πενταμερή όπως το θέλει η Τουρκία. Σε μια τέτοια περίπτωση θα δημιουργηθεί πρόσθετη πίεση προς την κατεύθυνση της ελληνοκυπριακής πλευράς και του Νίκου Αναστασιάδη, που είχε κάνει παντιέρα της τη συνέχιση των συνομιλιών από εκεί που είχαν μείνει στο Κραν Μοντάνα.

Βαρόμετρο οι συναντήσεις
Στη Νέα Υόρκη θα βρεθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι στο Κυπριακό και οι συναντήσεις που θα έχουν είναι ένα βαρόμετρο για τα απόμενα βήματα και τις πάρα κάτω εξελίξεις. Γιατί δεν είναι μόνο ο Νίκος Αναστασιάδης που θέλει να χρησιμοποιήσει τις επαφές προκειμένου να ζυγίσει τα πράγματα, αλλά κατά ανάλογο τρόπο θέλει να ενεργήσει και η τουρκική πλευρά.
Τόσο ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου όσο και ο Μουσταφά Ακιντζί θα επιδιώξουν να επιμετρήσουν το μέχρι που μπορεί να φτάσει η διεθνής κοινότητα ως προς την ικανοποίηση των τουρκικών επιχειρημάτων. Και κυρίως, θα θελήσουν να επιμετρήσουν τις αντιδράσεις στις τουρκικές θέσεις περί αναζητήσεις μιας άλλης μορφής λύσης στο Κυπριακό.
Και σε τέτοιες συζητήσεις κινήσεις όπως η αποχώρηση των πλοίων ή συνδιαχείριση της Αμμοχώστου στα αφτιά των ξένων, που δεν είναι καλοί γνώστες των πραγματικοτήτων στο νησί, μπορεί να ακουστούν ως θετικές ενέργειες.
 

Φιλελεύθερος

σχετικά άρθρα